Thứ Ba, 27 tháng 8, 2013

Đình Hoành Sơn












































Chuyện ông hoàng nhạc vịt

Ở xứ Annammite, lương 1 nhạc công dàn nhạc giao hưởng từ khoảng 3-5 triệu, thấp hơn bà bán nước chè ở ga Hàng Cỏ (chém đẹp của mình cốc trà chanh Nestea thêm nước hẩm và thìa đường). Ấy là của dàn nhạc "QUỐC GIA", lớn nhì Đông Nam Á. Mỗi năm không biết Dàn nhạc giao hưởng sáng đèn được mấy lần (như ảnh - xin lỗi là mình duy nhất được xem giao hưởng cũng tịnh nhìn đèn trên trần Nhà hát Nậy), nhưng hình như sau 1 đêm diễn họ được thù lao 600k đến 1 triệu.




Đoán chắc là 95% dân Việt như mình, đi nghe giao hưởng cũng chỉ nhìn trần Nhà hát xem đèn. Chả biết cái sonata với cái concerto là cái gỉ cái gì, không phân biệt vilon với viola thậm chí cả nhị cũng cò cưa kéo kéo chắc cũng giống nhau cả, rồi không biết cái ông mặc cái áo đuôi tôm múa cái đũa làm đếch gì mà ngắc ngư như ông say rượu, đơn giản còn chưa biết đến gõ, dây, hơi chứ đừng nói cung này, cung nọ, đô trưởng, la trưởng, la thăng hay kim tiến, ngực lép hay chính chủ. 


Mà mấy thứ đó, nghe đâu ở bên chốn tư bản giãy chết, bọn mũi lõ nó biết từ nhỏ. Cách đào tạo của nó, cũng như ta thấy mấy câu chuyện cụ Giáp vẫn chơi piano cho cụ Hà nghe, hay như chuyện ông giáo Tạ Bửu vẫn chơi violin trong khoảng không Bách Khoa rồi cụ giáo Nguyễn Thúc Hào kéo violin giữa núi rừng Thạch Thành trong những ngày chiến tranh ác liệt, và nhiều nữa... những lớp đi trước cụ Chín cả 2,3 thế hệ cũng được trang bị cho mình một kiến thức cơ bản, có thể chơi 1 nhạc cụ, đọc được bản nhạc...


Thế cho nên một 9, chứ đến 10 có nói nó vẫn chửi, nó vẫn xem là ngụy. Thậm chí, nói vô phép chứ Văn Cao sống lại khéo nó cũng đòi thay cả ... quốc ca. Vì nó là cái ngữ lắm tiền.

Mà tiền ấy, cũng do 95% Annammite mình cả.


Annam mình mà lên mạng, chém gió thì thôi rồi. Cho nên em Phụng Hoàng thừa cơ cho một bài, khối thằng đòi chốc mả cha "cái thằng Nguyễn Ánh 9".


Đất nước nó vậy, cụ 9 đừng buồn. Con đã nói, Văn Cao sống lại mà nói thế, nó còn cho ra bã.


Người thông minh, xem đó là một ý kiến cá nhân cần xem xét (cô quả thánh thiện, xứng đáng quá khi được gọi là con họa my của làng nhạc). Bét ra cũng như thế, không cứ tung hê lên tất cả.



Bạn mình nó nói, Mẽo có đưa tiền sang Phù Tang, nó làm được tàu ngầm bơi bên này sang bên kia đại dương, làm con robot như người, đưa sang Kimchicủcải nó thành con Rồng, đơn cử cũng cái máy gàu ngoạm Hyundai trên xứ Annam chỗ nào cũng thấy. Nhưng nếu Mẽo nó là đồng minh, ta vẫn cứ cưa bom, làm tàu ngầm kiểu Thái Bình. Bản chất nó là như thế, nên không thay đổi được.

Thứ Tư, 7 tháng 8, 2013

MỘT SỰ XÂM THỰC VĂN HÓA VIỆT

Hình ảnh sư tử trong điêu khắc cổ Việt Nam

Sư tử là một loài không có ở Việt Nam, tuy nhiên hình tượng sư tử đã xuất hiện trong điêu khắc cổ, là sự pha trộn của những hình tượng cá sấu, lân, nghê, sư tử và trở thành mô típ quen thuộc tại các chùa chiền miền Bắc. Trong kiến trúc đền, chùa truyền thống Việt không có việc đặt sư tử đá. Hình ảnh sư tử đã được cha ông chúng ta tưởng tượng từ những loài vật khác và Việt hóa thành linh vật có trí tuệ, đứng ở vị trí tầng trên để kiểm soát tâm hồn người hành hương trước khi vào lễ bái.

Điều đáng quan tâm hiện nay đó là tại các công trình văn hóa của ta đã sao chép y nguyên hình ảnh con sư tử đá Trung Quốc và đặt chúng trong các không gian thuần Việt. Đối với người Trung Quốc, sư tử đá đầu tiên được dùng để canh giữ mộ, sau này, những người thợ đã tạo nên hình ảnh sư tử uy nghiêm, mạnh mẽ, đầy sức sống, đặc biệt là những con sư tử ở tư thế quỳ. Chính vì thế chức năng canh giữ mộ của sư tử đã được bổ sung thêm việc xua đuổi tà ma, tiêu trừ tai họa, mang lại phước lành cho gia chủ nên sư tử được đặt trong cung cấm, trước dinh thự của quan lại. Thông thường, việc đặt sư tử đá Trung Quốc thường có một đôi: con đực đặt bên tả, chân phải đặt lên khối cầu; con cái đặt bên hữu, chân đè lên con sư tử con đang đùa giỡn. Đó là những hình ảnh mang tư tưởng của người Trung Quốc, với ước vọng hóa giải tà khí, thu hút tài vận. Cặp sư tử cũng thể hiện sự hài hòa về âm dương, bao gồm cả quyền lực của con đực để bảo vệ ngôi nhà và sự lo lắng cho nội bộ gia đình của sư tử cái. Sư tử đá bắt gặp ở nhiều nơi của Trung Quốc từ hàng nghìn năm nay.


Sư tử đá ở Tượng đài Binh biến Đô Lương

Sư tử đá ở Đền thờ Liệt sĩ Truông Bồn


Nhiều cặp sư tử đá đặt nhầm chỗ ở chùa Một Cột, đền Đô... đã bị giới nghiên cứu văn hóa phê bình dẫn đến việc phải bỏ đi, trả lại không gian vốn có. Tại Nghệ An, ở những công trình văn hóa cũng không hiếm những cặp sư tử đá tạc theo khuôn mẫu sư tử Trung Quốc dù đó là di tích lịch sử văn hóa đã được công nhận hay là những di tích mới được phục dựng. Những linh vật này thường do doanh nhân hay các cơ quan doanh nghiệp cung tiến vào đền, chùa. Tuy nhiên, việc công đức tùy tiện lại không xét đến các yếu tố văn hóa truyền thống đã khiến cho những công trình văn hóa tồn tại hàng trăm năm bị xâm thực bởi các yếu tố phi văn hóa Việt. Ngay tại đền Quả - một trong “bốn ngôi đền thiêng nhất xứ Nghệ”, là di tích lịch sử quốc gia tại huyện Đô Lương được một doanh nhân cung tiến một đôi sư tử đá có kích thước khá lớn. Việc đặt hai con sư đá này không phù hợp với cảnh quan chung của đền, hơn nữa hai con sư tử này lại cùng giống đực, không tuân thủ theo quy luật âm - dương khi bài trí. Hay như tại tượng đài Binh biến Đô Lương mới được cải tạo cũng được bố trí thêm hai con sư tử bằng đá trắng. Điều đáng nói là đặt linh vật ở những di tích lịch sử lâu đời như đền, chùa còn hợp lý, đằng này những con sử tử Trung Quốc này lại chiễm chệ ở cả những công trình văn hóa thời hiện đại. Không hiểu việc đặt sư tử tại các công trình này có ý nghĩa gì? Sở văn hóa và ban quản lý di tích danh thắng cùng các chuyên viên văn hóa có ý kiến như thế nào? Nhưng rõ ràng đây là sự bắt chước hoàn toàn, không phù hợp với lối điêu khắc, thẩm mỹ được sáng tạo nên trên cơ sở hiểu biết về văn hóa của dân tộc.



Hiện nay, nhiều trụ sở cơ quan, doanh nghiệp tại Nghệ An cũng bài trí một cặp sư tử trước cổng với hi vọng xua đuổi khí xấu, thu hút tiền tài. Tuy nhiên, do không hiểu về ý nghĩa của việc bài trí cho nên có nhiều nơi, hai con sư tử đá đều là con đực hoặc đều là con cái. Có nơi lại hoán đổi vị trí, không đúng với sắp đặt truyền thống là con đực bên tả, con cá bên hữu. Đó cũng là một ví dụ cho thấy cần một sự hiểu biết nhất định về văn hóa. 



Nhiều công trình văn hóa, di tích lịch sử - văn hóa đang được phục hồi, tôn tạo, trong đó phải kể đến sự đóng góp từ nguồn xã hội hóa, công đức của các doanh nghiệp. Tuy nhiên, trước khi phục dựng cần đánh giá việc đưa một kiến trúc ngoại lai vào hay không, bên cạnh đó cũng cần quản lý việc công đức các công trình, vật phẩm hoàn toàn vay mượn bên ngoài. Sự lệ thuộc về văn hóa là một mối nguy lớn bởi vì chúng ta có sẵn một nền văn hóa, điêu khắc, kiến trúc phong phú, không cần phải vay mượn để dẫn đến vong bản. Mà vong bản là mối nguy cho những giá trị quý báu và cho cả vận mệnh đất nước, dân tộc. Và quan trọng nhất đó là sự sao chép hoàn toàn từ hình mẫu của sư tử Trung Quốc, không hề mang bản sắc Việt Nam.


Bài đăng trên báo Nghệ An - Chủ nhật ngày 04 tháng 8 năm 2013